Come Out (P.3) - Nói với bố mẹ mình là trans guy

Công khai với gia đình là một trong những trở ngại lớn nhất của người chuyển giới khi muốn sống thật với chính mình. Trở ngại này có thể là do anh em đã nhìn thấy những phản ứng tiêu cực của gia đình mình với cộng đồng LGBTIQ+, hay biết được những câu chuyện không mấy vui vẻ của những anh em chuyển giới nam khi bị gia đình vô tình phát hiện và có những động thái cực đoan với họ. Lâu dần, anh em cảm thấy sợ hãi bị gia đình "phát hiện" mình là người chuyển giới và lo lắng chuyện gì sẽ xảy ra với mình sau đó rồi trở nên xa cách với ba mẹ, người thân của mình.

Mặt khác, anh em cũng cảm thấy quá mệt mỏi khi phải che giấu bản thân và luôn mong muốn có thể công khai với gia đình rồi sống một cuộc đời thật thoải mái mà không phải sợ hãi điều gì nữa. Câu hỏi ở đây là: Phải công khai làm sao đây?

Có những bạn may mắn được sinh ra trong một gia đình có tư tưởng hiện đại và cởi mở, vậy nên họ có thể tự tin sống đúng với bản dạng giới của mình từ sớm mà không sợ bị phụ huynh phản đối. Nhưng bên cạnh đó cũng có rất nhiều anh em không được may mắn như vậy.

Dựa trên những ý kiến thu thập được từ cộng đồng FTM, tụi mình sẽ gợi ý cho bạn một số cách để bạn công khai với gia đình thành công, và hy vọng rằng với sự chuẩn bị kỹ càng, mọi chuyện sẽ diễn ra tốt đẹp

____________

Cân nhắc bối cảnh gia đình

Yếu tố quan trọng để công khai thành công với gia đình đó là "biết người biết ta, trăm trận trăm thắng!"

Đầu tiên, bạn cần phải chấp nhận bản thân mình trước khi yêu cầu người khác chấp nhận bạn. Bên cạnh đó, bạn phải chuẩn bị cho mình một tâm lý thật vững vàng rằng bạn sẽ sẵn sàng đối mặt với những gì tồi tệ nhất có thể xảy ra.

Tiếp theo, hãy xem xem mối quan hệ giữa bạn và gia đình bạn như thế nào. Đa phần anh em mình đều sống chung với gia đình từ nhỏ đến lớn nên bạn dễ cảm nhận được gia đình bạn yêu thương bạn như thế nào, những người thân trong gia đình có khắng khít với nhau không và tính cách của mỗi thành viên trong gia đình ra sao.

Có gia đình chung sống với nhau rất hạnh phúc, ba mẹ luôn ở bên làm bạn và thường xuyên lắng nghe, trao đổi thẳng thắn với con mọi vấn đề. Nhưng cũng có nhà cha mẹ thường xuyên tất bật với miếng cơm manh áo, ít gần gũi con cái nên rất khó tâm sự và thông cảm cho nhau. Và cũng có rất nhiều gia đình không hòa hợp, không khí ngột ngạt, việc giao tiếp với nhau luôn khó khăn.

Phụ huynh có rất nhiều cách khác nhau để thể hiện tình cảm của mình với con cái: có người nghiêm khắc thì cho rằng "thương cho roi cho vọt", nhưng cũng có người luôn dịu dàng yêu thương con mình. Dù ba mẹ bạn có là kiểu nào đi chăng nữa, hãy tin rằng hầu hết cha mẹ đều vô cùng yêu thương bạn vì bạn là con của họ. Chỉ có điều, mỗi kiểu gia đình khác nhau, chúng ta sẽ chọn cách công khai khác nhau nương theo tâm lý các thành viên thôi. Hãy cố gắng giữ tinh thần tích cực nhé!

____________

Lựa chọn thời điểm

Có một điều mà bạn phải biết, đó là không có thời điểm nào là thời điểm vàng để công khai cả. Thời điểm tốt nhất để công khai chính là lúc bạn đã sẵn sàng và đã có thể tự làm chủ cho những quyết định của mình. Tuy nhiên, bạn không nên chọn những lúc gia đình đang có mâu thuẫn mà nên chọn thời điểm cả nhà đang vui vẻ, thoải mái và không có nhiều vướng bận.

Một vài anh em chọn một cột mốc nào đó quan trọng để công khai, ví dụ như vừa đậu Đại học (cả nhà đều vui vẻ, hào hứng), khi đã gặt hái những thành công đầu tiên trong sự nghiệp (vừa độc lập được tài chính, vừa chứng minh cho gia đình thấy mình đang sống rất tốt),...

Bạn cũng có thể chọn khoảng thời gian khi mà cả nhà đều cùng đang có tâm trạng thoải mái, ít vướng bận lo toan. Nhiều bạn sẽ lựa chọn một cột mốc nào đó trong đời, ví dụ như khi đã có được công việc riêng tạm ổn định (thì bản thân cũng thoải mái, mà gia đình cũng đã đỡ phần nào lo lắng cho cuộc sống của mình), khi đã gặt hái được thành quả trong sự nghiệp,...

Cũng có khi bạn có bức bối giới quá cao, cái cảm giác khó chịu thúc đẩy bạn phải nói ra với ai đó để được giải toả tâm lý, thì cũng có thể chọn 1 dịp đặc biệt vui vẻ (ví dụ như Tết, kỳ nghỉ hè, chuyến đi du lịch, …) để chia sẻ với người có khả năng cao là sẽ đồng tình và ủng hộ bạn.

Đừng quá mạo hiểm.

Sự may mắn nhiều khi đến từ sự chuẩn bị kỹ lưỡng, hơn là chỉ tình cờ, bạn nhé!

____________

Chuẩn bị trước nội dung và cách thức truyền đạt thông tin

Mặc dù ngày nay thông tin về cộng đồng LGBTIQ+ và người chuyển giới đã hết sức phổ biến trên các phương tiện truyền thông, nhưng người lớn tuổi, nhất là những bậc phụ huynh vẫn còn nhiều định kiến với cộng đồng mình và vẫn nghĩ "làm bê đê là sau này khổ lắm!". Chính vì vậy, trước khi công khai về bản thân trước ba mẹ, người thân, bạn nên cho họ làm quen với sự hiện diện của những anh em trong cộng đồng càng nhiều càng tốt.

Bạn có thể cho ba mẹ xem những show truyền hình có sự xuất hiện, góp mặt của người chuyển giới nam và để gia đình bạn nghe câu chuyện của họ. Ngoài ra, hãy tổng hợp những nguồn tin đáng tin cậy và chính thống về cộng đồng LGBTIQ+ nói chung và cộng đồng người chuyển giới nói riêng cho gia đình tìm hiểu dần vì không phải cái gì trên truyền thông cũng đúng.

Khi đề cập về cộng đồng mình cho phụ huynh, bạn không nên để họ xem những hình ảnh nhạy cảm như hình trước và sau phẫu thuật, hay nhắc tới các liệu pháp can thiệp y tế như tiêm hormones, phẫu thuật định giới quá sớm vì như vậy sẽ làm cho họ lo lắng thêm. Chưa kể còn dễ để lại ấn tượng không mấy tốt đẹp cho họ về cộng đồng mình. Thay vào đó, hãy cho gia đình xem những thông tin nhẹ nhàng, gần gũi, dễ hiểu, những tin tức tích cực của cộng đồng để hình thành suy nghĩ tích cực cho bố mẹ.

Hay chính bạn cũng có thể trở thành nguồn thông tin cho gia đình mình bằng cách tặng họ những tài liệu về LGBTIQ+, cố tình để chúng ở những nơi người nhà bạn dễ thấy nhất như phòng khách, phòng ngủ, bàn ăn,... Ngoài ra bạn cũng có thể kể cho gia đình mình nghe những mẩu chuyện ngắn về những bạn trong cộng đồng, về những khó khăn mà họ đã gặp phải và cách họ đã vượt qua nó như thế nào rồi từ đó trao đổi nhiều hơn với người thân của mình về chủ đề này. Đây là một "tuyệt chiêu" mà nhiều anh em thường dùng để thăm dò ý kiến của người nhà về các vấn đề liên quan đến cộng đồng.

Sau khi đã thực hiện những bước trên một thời gian, bạn sẽ tự cảm nhận được có nên tiết lộ cho gia đình biết về con người mới của bạn hay không và nên nói khi nào. Quá trình này có thể kéo dài đến nhiều năm nhưng kết quả mà nó mang lại thường rất tốt đẹp.

Đừng vội, hãy kiên nhẫn! Rồi "quả ngọt" sẽ đến với bạn mà thôi.

____________

Bình tĩnh chờ phản hồi

Vì đã xác định đây là một hành trình dài, nên chúng mình cứ “từ từ rồi cháo sẽ nhừ”. Đừng vội vàng hay thúc ép gia đình phải hiểu và chấp nhận ngay được.

Nói cho cùng, có những đứa con là người chuyển giới vẫn là một điều mới mẻ với thế hệ trước, và cái gì cũng có lần đầu đầy bỡ ngỡ. Do vậy, hãy cho họ thời gian!

• Giữa việc HIỂU và CHẤP NHẬN của phụ huynh là khoảng cách rất xa. Bạn không nên quá mong đợi rằng cả 2 yếu tố trên đều sẽ được thỏa mãn để đỡ hụt hẫng về sau.
  

• Có những người hiểu được khái niệm “người chuyển giới”, nhưng chưa nhìn thấy thực tế tích cực trong xã hội, nên họ chưa chấp nhận chúng mình. Nhiều phụ huynh lo lắng nếu con mình là 1 người chuyển giới, chúng sẽ rất khó khăn, vất vả khi sống ngoài xã hội, và còn phải đối diện với sự kỳ thị ở trường học, hoặc nơi làm việc. Cho nên, nếu thời gian đầu gia đình còn có ý nghĩ rằng bạn chưa suy nghĩ kỹ, bạn bồng bột, hay cố gắng đưa bạn đi chữa bệnh, mong bạn hồi tâm chuyển ý, hãy cứ vững tâm, mềm mỏng, kiên trì thuyết phục, và chờ thời gian giúp họ nguôi ngoai.
  

• Ngược lại, có những phụ huynh không cần phải hiểu khái niệm chuyên môn gì cả, chỉ cần con là con, và con sống tốt, là ủng hộ thế thôi!

 “Come out cũng giống như cách bạn giới thiệu một ly cà phê đến với một người chưa biết uống cà phê. Nếu uống ngay, sẽ đắng. Hãy để họ nhấp từ từ, uống từng ngụm nhỏ, uống cà phê nhạt trước, nhẹ nhàng, rồi sau đó mới tăng dần vị đậm, cho đến khi họ cảm nhận được ly cà phê thật sự.” (bạn anhsangtim, theo ghi nhận trong tài liệu Nói về mình, trang 53)

____________

Những lưu ý

Rất nhiều bạn đã phần nào công khai thành công đều cho rằng điều kiện cần trước khi công khai là hãy chuẩn bị nền tảng tài chính thật tốt. Một phần, điều đó giúp cho hình ảnh của chúng mình trong mắt gia đình là người đủ trưởng thành, đã biết suy nghĩ chín chắn, và tự lập được với cuộc sống. Phụ huynh từ đó mà có niềm tin với chúng mình hơn.

Một lý do khác, là để dự phòng trong trường hợp sự phản đối của phụ huynh quá gay gắt, thì chúng mình có thể tìm một không gian khác để chờ cho “cơn bão” qua đi. Đôi khi khoảng cách là phương án hiệu quả nhất giúp xoa dịu sự căng thẳng, và giúp cho mọi người có thời gian lắng lòng để sắp xếp lại những suy nghĩ ngổn ngang.

Hãy chuẩn bị sẵn những người đồng minh.

Bạn có thể tìm đến những bạn bè tốt trong và ngoài cộng đồng để có điểm tựa tinh thần nếu như tình huống có trở xấu, và tinh thần bạn đi xuống, hoặc nản lòng. Nếu có thêm người nhà, họ hàng xa đủ uy tín để cùng hỗ trợ bạn trong quá trình công khai này thì sẽ càng tốt nhé. Bạn cũng có thể nhờ đến sự giúp đỡ của PFLAG - những người cùng thế hệ, cùng góc nhìn, thấu hiểu hơn về tâm lý phụ huynh.

____________

*** Nếu bạn “xui xẻo” bị phát hiện một cách bất ngờ, không chuẩn bị trước, thì sao nhỉ?

Trước tiên là hãy hít thở một hơi thật sâu để lấy lại bình tĩnh, rồi từ từ gỡ rối tình huống nè.

Nếu bạn bị phát hiện đang … thân mật với “người ấy”? Thế thì chối cũng không được? Lúc này thì chỉ nên … “im lặng là vàng” thôi. Đồng thời, hãy quan sát người thân xem họ đang tức giận, hay lo lắng. Nếu họ tức giận, thì sự im lặng là để chờ cho cơn giận qua đi, rồi bắt đầu lại từ bước 1 trên kia để giải quyết. Còn nếu họ lo lắng, thì sự im lặng là để chuẩn bị cho bước 2 trên kia.

Nếu bạn bị tra hỏi về những tài liệu quanh nhà, hay nguồn thông tin nào đó người thân thấy trên mạng? Thì bạn hãy từ từ xem xét những tài liệu và nguồn thông tin kia có đáng tin cậy không, rồi thực hiện các cớ hoà hoãn. Sau đó thì dĩ nhiên cũng cần… lên kế hoạch công khai đi chứ!

Lời kết

Để tránh hậu quả tiêu cực ảnh hưởng đến những người thân thương gần gũi nhất bên cạnh mình, thì bản thân chúng mình là người chuyển giới nên cẩn trọng với lời nói, và thái độ giao tiếp, để chủ động điều khiển được tình huống, và có thể xử lý sự cố một cách hợp lý nhất. Dù thế nào, đây vẫn là giai đoạn nhiều khó khăn, trăn trở, và dĩ nhiên cần rất nhiều kiên nhẫn. Chúng mình cùng chúc nhau nhiều câu chuyện tốt đẹp và tích cực về hành trình công khai với gia đình nhé!

____________

Bài viết được tham khảo từ sách Nói Về Mình, iSEE.